गिरनार पर्वताच्या पायथ्याशी वसलेले जुनागढ हे गुजरातमधील सर्वात जुन्या, सलग वस्ती असलेल्या ठिकाणांपैकी एक आहे. मौर्य सुभेदार त्याच्या गडावरून राज्य करत; अशोकाने इसवी सनापूर्वी तिसऱ्या शतकात इथल्या एका शिळेवर आपले लेख कोरवले; आणि अठराव्या शतकापासून ते बाबी नवाबांची गादी होते, ज्यांच्या संस्थानात गीरचे जंगल येत होते.
सिंह आज याच नवाबांमुळे टिकून आहेत. विसाव्या शतकाच्या उंबरठ्यावर, जेव्हा शिकारीने आशियाई सिंहाला गीरमधल्या मूठभर अवशेषापुरते मर्यादित केले होते — त्या काळचे अंदाज, ज्यांवर तेव्हापासून बराच वाद झाला आहे, वीसपेक्षा कमी ते काही डझन इतके होते — जुनागढच्या नवाबांनी, व्हाइसरॉय लॉर्ड कर्झन यांच्या प्रोत्साहनाने, या प्राण्यांना संरक्षणाखाली घेतले आणि शिकार जवळजवळ बंद केली.
जुनागढ येथे काय पाहावे आणि करावे
महाबत मकबरा पाहून थक्क व्हा
एकोणिसाव्या शतकाच्या अखेरचा मकबरा, जो इंडो-इस्लामी, गॉथिक आणि युरोपीय नक्षी मुक्तहस्ते मिसळतो: कांद्याच्या आकाराचे घुमट, फ्रेंच खिडक्या, आणि शेजारच्या वजीर बहाउद्दीनच्या मकबऱ्यावर सर्पिल जिन्यांनी वेढलेले मनोरे.
उपरकोट फिरा
जुन्या शहराच्या वरच्या प्राचीन किल्ल्यात खडकात कोरलेल्या दोन विलक्षण बारवा — अडी-कडी वाव आणि नवघण कुवो — इसवी सनाच्या सुरुवातीच्या शतकांच्या सुमारास कोरलेल्या बौद्ध गुहांचा समूह, जुन्या तोफा आणि पूर्वीच्या राजवाड्यात बांधलेली मशीद आहे.
अशोकाचे शिलालेख वाचा
गिरनारच्या रस्त्यावर एका संरक्षक इमारतीखालच्या शिळेवर ब्राह्मी लिपीत सम्राट अशोकाचे चौदा लेख आहेत, आणि शेजारी रुद्रदामन व स्कंदगुप्त यांचे नंतरचे लेख.
सक्करबाग प्राणिसंग्रहालयाला जा
भारतातील सर्वात जुन्या प्राणिसंग्रहालयांपैकी एक, जे नवाबांनी 1860 च्या दशकात स्थापले, आणि आशियाई सिंहांच्या बंदिस्त प्रजनन कार्यक्रमाचे केंद्र.
दरबार हॉल संग्रहालय पाहा
नवाबांच्या पूर्वीच्या दरबार दालनात त्यांची चांदीची सिंहासने, शस्त्रे, पालख्या आणि चित्रे मांडली आहेत.
जुनागढ येथे कसे पोहोचावे
- जुनागढ सासण गीरच्या सुमारे 55–65 किमी उत्तरेला आहे, मेंदरडामार्गे रस्त्याने जवळपास दीड तास. राजकोटपासून ते साधारण 100 किमी आहे.
- जुनागढ जंक्शनला अहमदाबाद आणि राजकोटहून गाड्या येतात, त्याच मार्गावर जो पुढे वेरावळला जातो. सुमारे 40 किमीवरच्या केशोद विमानतळावरची सेवा मर्यादित आणि खंडित राहिली आहे.
उपयुक्त सूचना
- शहरातील स्मारके त्याच दिवशी पाहा ज्या दिवशी तुम्ही रेल्वेने येता किंवा जाता, म्हणजे सासणहून मागे फिरावे लागणार नाही.
- उपरकोट मोठा आणि उघडा आहे — लवकर जा आणि पाणी सोबत ठेवा.
- अर्ध्या दिवसासाठी ठरवलेली ऑटोरिक्षा हा स्थळे जोडण्याचा सर्वात सोपा मार्ग.
- गिरनार चढायचा असेल तर रात्री जुनागढला राहा आणि पहाटेपूर्वी निघा.
जुनागढ साठी सर्वोत्तम टूर
वाहन आणि गाइडच्या व्यवस्थेसह जुनागढ पाहण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे ही पॅकेजेस:
खासगी डे ट्रिप सुरुवातीची किंमत US$183 राजकोटहून: गाइड व प्रवेश शुल्कासह जुनागढची खासगी डे ट्रिप
गाइडसोबत जुनागढमध्ये पूर्ण दिवस, ज्यात किल्ला, मकबरा आणि नवाबांचे संग्रहालय येतात; लिस्टिंगनुसार प्रवेश शुल्क समाविष्ट आहे. परीक्षण नाही.
- प्राचीन उपरकोट किल्ला
- महाबत मकबरा
- दरबार हॉल संग्रहालय
खासगी डे ट्रिप सुरुवातीची किंमत US$191 राजकोटहून: गोंडल, जुनागढ व गिरनार डोंगर डे ट्रिप
राजकोटहून एक खासगी दिवस, जुन्या संस्थानी गावातून, गोंडलमधून, जुनागढ आणि गिरनारच्या पायथ्यापर्यंत. यात पूर्ण चढाईसाठी वेळ उरत नाही. अजून परीक्षण नाही.
- गोंडलचा नवलखा पॅलेस
- जुनागढचा उपरकोट किल्ला
- गिरनार डोंगराची दृश्ये
खासगी डे ट्रिप सुरुवातीची किंमत US$217 राजकोटहून: जुनागढ व सोमनाथ मंदिराची खासगी डे ट्रिप
जुनागढचे सर्वात देखणे स्मारक आणि सोमनाथ मंदिराचे सर्किट, राजकोटहून एकाच खासगी दिवसात. ते कमी वेळात बरेच अंतर कापते. अजून परीक्षण नाही.
- जुनागढचा महाबत मकबरा
- सोमनाथ मंदिर, भालका तीर्थ आणि त्रिवेणी संगम
- संपूर्ण वेळ खासगी वाहन
गाइडेड हाइक सुरुवातीची किंमत US$83 जुनागढ: गिरनार डोंगराची गाइडेड हाइक
गिरनारच्या यात्रामार्गाच्या पायऱ्यांवरून अंबाजी मंदिरापर्यंत गाइडसोबत चढाई — पायी एक खडतर दिवस. चांगले बूट, पाणी आणि लवकर सुरुवात इतर कशाहीपेक्षा महत्त्वाची. परीक्षण नाही.
- गाइडसोबत गिरनारच्या दगडी पायऱ्या
- अंबाजी मंदिरापर्यंत सुमारे 5,000 पायऱ्या
- वाटेत यात्रेकरू, मंदिरे आणि दूरवरची दृश्ये
