सौराष्ट्राच्या पश्चिम किनाऱ्यावरचे पोरबंदर जगभर मोहनदास करमचंद गांधी यांचे जन्मस्थान म्हणून ओळखले जाते; त्यांचा जन्म इथे 2 ऑक्टोबर 1869 रोजी झाला. हिंदू परंपरेत ते सुदामापुरीही आहे — कृष्णाचा बालसखा सुदामा याचे घर.
ते किनारी रस्त्यावर सोमनाथ आणि द्वारका यांच्या जवळपास मध्यावर येते, आणि बहुतेक प्रवासी असेच इथे पोहोचतात: मंदिर सर्किटवरचा दोनेक तासांचा विसावा म्हणून, स्वतंत्र मुक्कामाचे ठिकाण म्हणून नव्हे.
पोरबंदर येथे काय पाहावे आणि करावे
कीर्ती मंदिर पाहा
गांधीजी आणि कस्तुरबा यांचे हे स्मारक त्या तीन मजली वडिलोपार्जित घराशेजारी आहे जिथे त्यांचा जन्म झाला; खोलीत जमिनीवर ती जागा चिन्हांकित आहे. छायाचित्रे आणि वैयक्तिक वस्तूंचे छोटे प्रदर्शनही आहे. प्रवेश विनामूल्य आहे.
सुदामा मंदिर पाहा
सुदाम्याला वाहिलेल्या अगदी मोजक्या मंदिरांपैकी एक, शहराच्या मध्यभागी, ज्याच्या अंगणात एक चक्रव्यूहाची रचना आहे जिच्यावरून यात्रेकरू चालतात.
समुद्रकाठी फेरफटका मारा
चौपाटी आणि पूर्वीच्या राज्यकर्त्याच्या हुजूर पॅलेससमोरचा भाग संध्याकाळी सुखद असतो.
पक्षी पाहा
शहरातील खाड्या आणि एक छोटे पक्षी अभयारण्य हिवाळ्यात रोहित (फ्लेमिंगो) आणि इतर पाणपक्ष्यांना आकर्षित करतात.
पोरबंदर येथे कसे पोहोचावे
- पोरबंदर रस्त्याने सोमनाथपासून सुमारे 130 किमी आणि सासण गीरपासून साधारण 150–160 किमी आहे, म्हणजे सुमारे तीन तास. द्वारका किनाऱ्यालगत आणखी जवळपास 100 किमी पुढे आहे.
- शहरात रेल्वे स्थानक आहे जिथून राजकोट आणि अहमदाबादकडे गाड्या जातात, आणि एक छोटा विमानतळ, ज्याची उड्डाणे मर्यादित आहेत आणि हंगामानुसार बदलतात.
उपयुक्त सूचना
- कीर्ती मंदिर सहसा संध्याकाळी बंद होते; दुपार कलण्याआधी पोहोचण्याचा प्रयत्न करा.
- स्मारक आणि मंदिर दोन्ही ठिकाणी पादत्राणे काढावी लागतात.
- सोमनाथ–द्वारका प्रवास एका दमात करण्याऐवजी इथे दुपारच्या जेवणासाठी थांबा.
पोरबंदर साठी सर्वोत्तम टूर
वाहन आणि गाइडच्या व्यवस्थेसह पोरबंदर पाहण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे ही पॅकेजेस:
अनेक दिवसांची गाइडेड टूर सुरुवातीची किंमत US$782 गुजरातची पवित्र स्थळे व वन्यजीव टूर
सौराष्ट्राभोवती सहा दिवस, ज्यात द्वारका, पोरबंदरमधील गांधीजींचे जन्मस्थान, सोमनाथ आणि गीर येतात, आणि दोन्ही टोकांना अहमदाबाद. जादा दिवसांमुळे प्रवास कितीतरी अधिक आरामदायी होतो. आतापर्यंत परीक्षण नाही.
- द्वारका, पोरबंदर, सोमनाथ आणि गीर राष्ट्रीय उद्यान
- सुरुवातीला किंवा शेवटी अहमदाबादची प्रमुख स्थळे
- चार दिवसांच्या फेरीपेक्षा अधिक निवांत गती
अनेक दिवसांची गाइडेड टूर सुरुवातीची किंमत US$995 अहमदाबादहून 7 दिवसांची गुजरात हायलाइट्स टूर
अहमदाबादहून गुजरातचा आठवडाभराचा फेरफटका, जो गीरला मंदिरे, किनारा आणि स्टॅच्यू ऑफ युनिटीच्या मोठ्या सर्किटमध्ये गुंफतो. आतापर्यंत त्याचे एकच परीक्षण आहे, आणि ते पूर्ण गुणांचे.
- स्टॅच्यू ऑफ युनिटी, पवित्र मंदिरे आणि गीरचे वन्यजीव
- गुजरातची किनारी गावे आणि ऐतिहासिक शहरे
- संपूर्ण आठवडा, सर्व व्यवस्थेसह
खासगी डे ट्रिप सुरुवातीची किंमत US$228 राजकोटहून: गाइडसह द्वारकेची खासगी डे ट्रिप
गाइडसोबत राजकोटहून कृष्णाच्या नगरीपर्यंत जाऊन-येण्याचा लांब खासगी दिवस. दिवसाचा बहुतेक भाग रस्त्यावर जातो, म्हणून वेळ असेल तर मुक्कामी टूर अधिक आरामदायी. अजून परीक्षण नाही.
- द्वारकाधीश मंदिर
- मंदिरनगरीसाठी गाइड
- राजकोटहून खासगी कार




